Oyun Hakkında
Brass: Lancashire, Sanayi Devrimi sırasında (1770-1870) İngiltere'nin Lancashire bölgesinde geçen ekonomik bir strateji oyunudur. Oyun Kanal Dönemi (Canal Era, 1770-1830) ve Demiryolu Dönemi (Rail Era, 1830-1870) olmak üzere iki çağa ayrılır. Amacınız pamuk değirmenleri, kömür madenleri, demir işleri, limanlar ve tersaneler inşa ederek, bunları kanallar ve demiryollarıyla birbirine bağlayarak en fazla Zafer Puanı (ZP) toplamaktır. Her çağın sonunda bağlantı karolarınız ve çevrilmiş (satılmış/kullanılmış) endüstri karolarınız puan kazandırır. Brass: Lancashire, Martin Wallace'ın orijinal Brass (2007, Warfrog Games) oyununun Roxley Games tarafından 2018'de yeniden tasarlanmış ve sadeleştirilmiş baskısıdır. Kardeş oyunu Brass: Birmingham'dan farklı olarak Lancashire'da limanlar (Port), tersaneler (Shipyard) ve Uzak Pamuk Pazarı (Distant Cotton Market) mekanizması bulunur; bira fabrikası, çömlek işleri, fabrika (manufacturer) ve tüccar (merchant) endüstrileri yoktur.
Bileşenler
Oyun Tahtası (Game Board)
Lancashire bölgesindeki şehirleri, bağlantı hatlarını, kömür/demir pazarlarını ve Uzak Pamuk Pazarını gösteren çift taraflı harita. Bir yüzü tüm oyuncu sayıları (2-4) için kullanılan Tam Harita (Full Map), diğer yüzü ise yalnızca eski/opsiyonel topluluk 2 oyunculu varyantı için Alternatif Harita (Alternate Map)
Oyuncu Tahtası (Player Mat)
Her oyuncunun endüstri karolarını yerleştirdiği kişisel tahta. Karolar seviyelerine göre dizilir (en düşük seviye en üstte)
Endüstri Karosu (Industry Tile)
Her renk (oyuncu) için 37 karo, toplam 148. Her oyuncunun 37 karosu şöyle dağılır: 12 Pamuk Değirmeni (Cotton Mill), 8 Liman (Port), 6 Tersane (Shipyard), 7 Kömür Madeni (Coal Mine), 4 Demir İşleri (Iron Works). Her endüstri türünün farklı seviyeleri vardır
Bağlantı Karosu (Link Tile)
Her renk için 14 karo, toplam 56. Kanal (Canal) ve Demiryolu (Rail) olmak üzere çift taraflıdır
Konum ve Endüstri Kartı (Location and Industry card)
Konum kartları (Location Cards) ve endüstri kartları (Industry Cards). Her aksiyonda bir kart harcanır. Oyuncu sayısına göre bazı kartlar desteden çıkarılır: 4 oyuncuda tüm konum kartları, 3 oyuncuda turkuaz (teal) konum kartları çıkarılır, 2 oyuncuda mavi (blue) ve turkuaz konum kartları çıkarılır. Ayrıca üzerinde ikon bulunan 2 kart her zaman çıkarılır
Uzak Pamuk Pazarı Karosu (Distant Cotton Market Tile)
Uzak pazara pamuk satışı sırasında çevrilen karolar. Her karo Pamuk Talebi belirtecini belirli sayıda ilerletir. Oyuncu sayısına göre bazı karolar oyundan çıkarılır
Uzak Pamuk Pazarı Belirteci (Distant Cotton Market Marker)
Pamuk talep yolu üzerinde ilerleyen belirteç. 'X' noktasına ulaştığında o dönem uzak pazara satış durur
Para Jetonu (Money Token)
Standart baskıda 67 para jetonu bulunur. Deluxe baskıda bunun yerine 70 adet Iron Clay metal jeton verilir. (Jetonların değer dağılımı kural kitapçığında ayrıntılandırılmamıştır.)
Kömür Küpü (Coal Cube)
Siyah küpler. Kömür madenlerinin ve Kömür Pazarının (Coal Market) üzerinde bulunur
Demir Küpü (Iron Cube)
Turuncu küpler. Demir işlerinin ve Demir Pazarının (Iron Market) üzerinde bulunur
Zafer Puanı Belirteci (VP Marker)
Her oyuncu için 1 adet, puan yolu (Progress Track) üzerinde hareket eder
Gelir Belirteci (Income Marker)
Her oyuncu için 1 adet, gelir seviyesindeki ilerlemeyi puan yolu üzerinde gösterir
Karakter Karosu (Character Tile)
Her oyuncu için 1 adet. Tur sırası izinde durur; harcanan para bu karonun üzerine konur ve bir sonraki raundun tur sırası buna göre belirlenir
Deste Karosu (Deck Tile)
Çekme destesinin içine yerleştirilen çift taraflı karo (Stephenson's Rocket / Nathan Rothschild). Kanal Döneminde kullanılmayacak kartların yerini, Demiryolu Döneminde ise kredi alınabilecek son raundu işaretler
Oyuncu Yardım Kartı (Player Aid)
Her oyuncu için 1 adet, aksiyonları ve kuralları özetleyen referans kartı
Puan Hesaplama
Puanlama her çağın sonunda yapılır (toplam 2 kez). Çağ sonu puanlaması iki adımdan oluşur: 1. Bağlantı Puanları (Link tiles): Her bağlantı karonuz, bitişiğindeki iki konumda görünen bağlantı ikonu başına 1 ZP kazandırır. Puanlanan bağlantı karoları tahtadan kaldırılır. (Bağlantı ikonları konumlarda ve tahta kenarındaki bazı dış konumlarda bulunur.) 2. Çevrilmiş Endüstri Karoları (Flipped Industry tiles): Her çevrilmiş karonun sol alt köşesinde yazan ZP değerini kazanırsınız. Çevrilmemiş karolar puan getirmez. Daha yüksek seviyeli karolar daha fazla ZP verir; erken inşa edilen seviye 2+ karolar iki çağda da puanlanabilir. 3. Kalan Nakit (yalnızca Demiryolu Dönemi sonunda): Elinizdeki her £10 için 1 ZP kazanırsınız. Toplam puan = Kanal Dönemi puanı + Demiryolu Dönemi puanı + oyun sonu nakit puanı. En yüksek ZP'ye sahip oyuncu kazanır. Lancashire'a özgü fark: Oyun sonunda kalan nakit ZP'ye çevrilir (£10 = 1 ZP); Brass: Birmingham'da kalan nakit puan olarak sayılmaz.
Oyun Bitiş Koşulları
Oyun, Demiryolu Dönemi sonunda tüm oyuncular ellerindeki son kartları oynadığında sona erer. Son çağ puanlaması (bağlantılar, çevrilmiş endüstriler ve kalan nakit) yapılır. Kazanan: En yüksek toplam ZP'ye sahip oyuncu kazanır. Beraberlik çözümü: 1. En yüksek gelir seviyesine sahip oyuncu kazanır. 2. Hâlâ beraberse, en fazla kalan paraya sahip oyuncu kazanır. 3. Hâlâ beraberse, ilgili oyuncular zaferi paylaşır (berabere biter).
Varyantlar
- Giriş Oyunu (Introductory Game): Yalnızca Kanal Dönemi oynanır ve normal Kanal Dönemi puanlamasının ardından ek puanlar eklenir: elde kalan her £4 için 1 ZP (en fazla 15 ZP); gelir seviyeniz kadar ZP (negatifse ZP kaybı); tüm seviye 2 ve üzeri endüstri karolarınızı bir kez daha puanlarsınız. Oyunu daha kısa öğrenmek için önerilir.
- Klasik Kurallar (Classic Rules) - Sanal Bağlantı (Virtual Link): Orijinal Brass'ın nadiren kullanılan opsiyonel kuralı. Liverpool ya da Birkenhead ağınızın parçasıysa, diğerine inşa etmek için bir endüstri kartı kullanabilirsiniz. Kömür sanal bağlantı üzerinden taşınmaz. 2018 Roxley baskısında bu kural kafa karıştırıcı bulunduğu için varsayılan olarak çıkarılmış, isteyenler için tutulmuştur.
- Klasik Kurallar - Klasik Deste Kurulumu: Orijinal oyunda kurulumda çıkarılan sabit kart listesi yoktu. Klasik kurulumda oyuncu sayısına göre kart çıkarma adımı atlanır; bunun yerine deste karosu, altında 3 oyuncuda 9, 4 oyuncuda 6 kart kalacak şekilde yerleştirilir ve Demiryolu Dönemi çekme destesi karıştırıldıktan sonra 3 oyuncuda 6, 4 oyuncuda 2 kart oyundan çıkarılır.
- Topluluk 2 Oyunculu Varyantı (eski/opsiyonel): 2009'da topluluk tarafından geliştirilen bu varyant tahtanın Alternatif Harita (Alternate Map) yüzünü kullanır, kartlardaki oyuncu sayısını yok sayıp yalnızca dişli (cog) ikonlu kartlardan 40 kartlık deste yapar, bazı Uzak Pamuk Pazarı karolarını çıkarır ve £30 yerine £25 ile başlar. Roxley'nin 2018 kural seti standart 2 oyunculu oyunu (Tam Harita ile) desteklediği için bu varyant artık geçersizdir; yalnızca tarihsel amaçla korunur.
Oyun Hazırlığı
Oyun Akışı
Oyun iki çağdan oluşur: Kanal Dönemi (Canal Era) ve Demiryolu Dönemi (Rail Era). Her çağ, oyuncular ellerindeki tüm kartları oynayana kadar sürer. Her çağ raundlardan (round) oluşur. Bir çağdaki raund sayısı sabittir: 4 oyuncuda çağ başına 8 raund, 3 oyuncuda 9 raund, 2 oyuncuda 10 raund. Her raundda oyuncular tur sırası izindeki karakter karolarına göre sırayla oynar. Her turda oyuncu toplam 2 aksiyon yapar (her aksiyon için elinden 1 kart iskarta eder). Tek istisna: Kanal Döneminin ilk raundunda her oyuncu yalnızca 1 aksiyon yapar. Çekme destesi tükendikten sonra el yenilenemez; eldeki kartlar azaldıkça çağ sona yaklaşır. Kanal Dönemi bittiğinde puanlama yapılır, ardından tüm seviye 1 endüstri karoları ve (puanlanan) tüm bağlantı karoları tahtadan kaldırılır; yeni bir çekme destesi hazırlanıp Demiryolu Dönemi başlar.
Turun Akışı (Player Turn)
Sırası gelen oyuncu: 1. Toplam 2 aksiyon yapar (Kanal Döneminin ilk raundunda 1 aksiyon). Her aksiyon için elinden 1 kart iskarta eder (yüzü açık iskarta yığınına koyar). 2. Aksiyonlar bitince elini çekme destesinden 8 karta tamamlar (deste tükendiyse tamamlayamaz, eli küçülür). 3. Tur boyunca harcadığı parayı bankaya değil, tur sırası izindeki kendi karakter karosunun üzerine koyar (bu, sonraki tur sırasını belirlemek içindir). Aksiyon yapmak yerine pas geçebilirsin, ancak pas geçtiğin her aksiyon için yine 1 kart iskarta etmen gerekir.
Raund Sonu (End of Round)
Bir raundda tüm oyuncular turunu tamamladıktan sonra, sonraki raunda geçmeden önce şunlar yapılır: 1. Sonraki Tur Sırasını Belirle: Bu raundda en az para harcayan oyuncu sonraki raundda ilk oynar; en çok harcayan en son oynar. Eşit harcayanların göreli sırası korunur. Ardından karakter karolarının üzerindeki harcanan para bankaya geri konur. 2. Gelir Al: Her oyuncu gelir seviyesi kadar parayı bankadan alır. Gelir seviyen negatifse o miktarı bankaya ödersin; ödeyemezsen açığı kapatana kadar tahtadaki endüstri karolarını (maliyetinin yarısı, aşağı yuvarlanarak) kaldırarak para bulmalısın, o da yetmezse eksik her £1 için 1 ZP kaybedersin. İstisna: Oyunun son raundunun sonunda gelir alınmaz. Not: Kredi almak (bankadan borç almak) harcama sayılmaz; tur sırasını etkilemez.
Her turda 2 aksiyon yaparsınız (Kanal Döneminin ilk raundu hariç, o turda 1 aksiyon). Aynı aksiyonu iki kez de yapabilirsiniz. Her aksiyon için elinizden 1 kart iskarta edersiniz. Kart türü kuralı: Yalnızca İnşa (Build) aksiyonu uygun bir kart gerektirir (bir konum kartı o şehre; bir endüstri kartı ağınızdaki uygun bir konuma inşa izni verir). Diğer dört aksiyonda (Bağlantı Kurma, Geliştirme, Satış, Kredi) elinizden herhangi bir kartı iskarta edebilirsiniz. 5 farklı aksiyon vardır:
1. İnşa (Build)
Oyuncu tahtanızdaki bir endüstri türünün en üstteki (en düşük mevcut seviye) karosunu alıp haritadaki uygun bir konuma yerleştirirsiniz. Kart kullanımı (İnşa için uygun kart gerekir): - Konum kartı: Kartta yazan şehre inşa edersin (o konum ağında olmasa bile). - Endüstri kartı: Ağına (network) bağlı bir konumdaki o endüstri türü için uygun bir yuvaya inşa edersin. - Çift Aksiyon İnşası (Double Action Build): Herhangi 2 kartı iskarta ederek onları 1 konum kartı gibi kullanabilirsin; bu, o turdaki iki aksiyonunun ikisini birden harcar (yani turda başka aksiyon yapamazsın), ama yine mümkünse elini 2 kartla tamamlarsın. - Tahtada hiç karon yoksa: Bir aksiyon olarak bir endüstri kartı iskarta edip o endüstriyi, uygun boş yuvası olan herhangi bir konuma inşa edebilirsin. Yuva seçimi: Karoyu önce yalnızca o endüstrinin ikonunu taşıyan bir yuvaya, o yoksa o endüstri ikonunu başka bir ikonla paylaşan bir yuvaya koyarsın. Maliyet: İnşa edilen karonun oyuncu tahtandaki yuvasının solunda yazan para maliyetini öde (parayı karakter karonun üzerine koy). Ayrıca karo kömür ve/veya demir gerektiriyorsa bunları temin et. Kömür temini: Ağına bağlı en yakın çevrilmemiş kömür madeninden (herhangi bir oyuncunun) ücretsiz alınır. Bağlı çevrilmemiş kömür madeni yoksa Kömür Pazarından satın alınır; bunun için pazar ticaret ikonuna (market trade icon) bağlı olman gerekir. Pazar tamamen boşsa kömür yine £5'e alınabilir. Demir temini: Herhangi bir çevrilmemiş demir işlerinden (ağ bağlantısı gerekmez, en yakın olması da gerekmez) ücretsiz alınır. Çevrilmemiş demir işleri yoksa Demir Pazarından satın alınır; pazar boşsa demir £5'e alınabilir. Kanal Döneminde bir konumda (şehir) yalnızca 1 kendi endüstri karonu bulundurabilirsin (başka oyuncular aynı konuma kendi karolarını koyabilir). Demiryolu Döneminde ise bir konumda birden fazla karo bulunabilir. Önemli: Kömür madeni veya demir işleri inşa edildiğinde ve küpleri tükendiğinde çevrilme kuralı için 'Kaynak Yönetimi' bölümüne bakın.
2. Ağ Geliştirme / Bağlantı Kurma (Network)
Haritada boş bir hatta bir bağlantı karosu yerleştirirsiniz. Yerleştirilen karo, ağınızın parçası olan bir konuma bitişik olmalıdır. Kanal Dönemi: - Yalnızca kanal bağlantıları kurulabilir. - Bir aksiyonda en fazla 1 kanal bağlantısı kurulur; maliyeti £3 (kaynak gerekmez). Demiryolu Dönemi: - Yalnızca demiryolu bağlantıları kurulabilir. - Tek demiryolu: £5 + 1 kömür. - Çift demiryolu (tek aksiyonda en fazla 2 ray): £15 + her ray için ayrı 1 kömür (toplam 2 kömür). - Her demiryolu ayrı ayrı yerleştirilir ve yerleştirildikten sonra bir kömür kaynağına bağlı olmalıdır. Bir hatta yalnızca 1 bağlantı karosu konulabilir.
3. Geliştirme (Develop)
Oyuncu tahtanızdaki 1 veya 2 endüstri karosunu (her biri kendi türünün en üstteki/en düşük seviyeli karosu olmalı) kalıcı olarak kutuya geri koyarsınız. Kaldırılan her karo için 1 demir harcarsınız. Böylece alt seviyeleri inşa etmek zorunda kalmadan daha yüksek seviyeli (daha değerli) endüstri karolarına erişirsiniz. Kaldırılan karolar oyundan tamamen çıkar. Her karo ayrı ayrı kaldırılır ve ikisinin aynı endüstri türü olması gerekmez. Geliştirme aksiyonunda elinizden herhangi bir kart iskarta edilebilir.
4. Satış (Sell)
Çevrilmemiş bir veya daha fazla Pamuk Değirmeninizi (Cotton Mill) çevirirsiniz. Her pamuk değirmenini ayrı ayrı, iki yoldan biriyle satarsınız: Limana Satış (Port ile): - Pamuk değirmenin ağ üzerinden çevrilmemiş bir limana (herhangi bir oyuncunun) bağlı olmalıdır. - Limanı çevir ve limanın sahibinin gelir belirtecini, limanın üzerinde yazan kadar ilerlet (rakibin limanını kullanırsan gelir rakibine gider). - Sonra kendi pamuk değirmenini çevir ve kendi gelir belirtecini değirmenin üzerinde yazan kadar ilerlet. Uzak Pamuk Pazarına Satış (Distant Cotton Market): - Pamuk Talebi belirteci 'X' noktasında değilse satış yapılabilir. Pamuk değirmenin, pazar ticaret ikonuna (tüm liman karolarında ve tahta kenarındaki bazı konumlarda bulunur) bağlı olmalıdır. - Uzak pazar yığınından en üstteki karoyu çevirip iskartaya koy; Pamuk Talebi belirtecini karonun gösterdiği kadar ilerlet. - Belirtecin yeni konumunun solundaki gelir ikonu kadar kendi gelir belirtecini ilerlet, sonra pamuk değirmenini de çevirip onun gelirini de kazan. (Uzak pazara satış doğrudan nakit değil, gelir seviyesi kazandırır.) - Eğer belirteç 'X' noktasına ulaşırsa o satış tamamlanmaz (pamuk değirmenin çevrilmez) ve o dönemin geri kalanında hiçbir oyuncu uzak pazara satış yapamaz. - Not: Uzak pazara satarken çevrilmemiş bir liman kullanıyorsan o limanı çevirmezsin. Satış aksiyonunda elinizden herhangi bir kart iskarta edilebilir ve tek satış aksiyonuyla birden fazla pamuk değirmeni satabilirsiniz. Önemli: Lancashire'da Birmingham'dan farklı olarak bira (beer) mekanizması yoktur; satış için bira gerekmez.
5. Kredi (Loan)
Bankadan £10, £20 veya £30 borç alırsınız ve gelir belirtecinizi sırasıyla 1, 2 veya 3 gelir seviyesi (kademe) geriye taşırsınız (seviyenin en üst boşluğuna konur). Krediler geri ödenmez; yalnızca gelirinizi düşürür. Gelir seviyeniz -£10'un altına inecekse kredi alınamaz (en düşük seviye -£10'dur). Negatif seviyedeyken raund sonunda gelir almak yerine o miktarı bankaya ödersiniz. Önemli kısıtlama: Demiryolu Döneminin son 4 raundunda (çekme destesi tükendiğinde) kredi alınamaz. Deste karosu Nathan Rothschild yüzü açık göründüğünde, kredi alabileceğiniz son raundun geldiğini hatırlatır. Kredi aksiyonunda elinizden herhangi bir kart iskarta edilebilir.
Lancashire'da 5 farklı endüstri türü vardır. Her oyuncunun tahtasında bunlardan belirli sayıda karo bulunur (oyuncu başına: 12 Pamuk Değirmeni, 8 Liman, 6 Tersane, 7 Kömür Madeni, 4 Demir İşleri = 37 karo). Karolar seviyelerine göre dizilir ve normalde yalnızca en üstteki (en düşük seviyeli) karo inşa edilebilir; Geliştirme aksiyonuyla alt seviyeler atlanabilir. Seviye 1 karolar yalnızca Kanal Döneminde inşa edilebilir ve o çağın sonunda kaldırılır; Demiryolu Döneminde yalnızca seviye 2 ve üzeri inşa edilebilir. Daha yüksek seviyeli karolar Kanal Döneminde de inşa edilebilir (erken inşa edilen seviye 2+ karolar her iki çağın sonunda da puanlanabilir).
Pamuk Değirmeni (Cotton Mill)
Oyuncu başına 12 karo (çeşitli seviyeler). Pamuk değirmenleri Satış (Sell) aksiyonuyla çevrilir; çevrildiğinde sahibi ZP (oyun sonu) ve gelir kazanır. Satış için değirmenin bir çevrilmemiş limana ya da (pazar ticaret ikonu üzerinden) Uzak Pamuk Pazarına bağlı olması gerekir. Erken inşa edilen yüksek seviyeli değirmenler iki kez puanlanabildiği için değerlidir; örneğin çevrilmiş bir seviye 3 pamuk değirmeni iki çağ boyunca toplam 18 ZP kazandırabilir (resmi kitapçıkta verilen örnek).
Kömür Madeni (Coal Mine)
Oyuncu başına 7 karo (çeşitli seviyeler). İnşa edildiğinde üzerine belirli sayıda kömür küpü konur; bu küpler diğer oyuncular tarafından da ağ bağlantısı üzerinden kullanılabilir. Tüm küpleri tükendiğinde karo otomatik çevrilir ve sahibi gelir belirtecini karonun üzerinde yazan kadar ilerletir. Ayrıca kömür madeni, pazar ticaret ikonuna bağlı olacak şekilde inşa edilirse, inşa anında küpleri mümkün olduğunca Kömür Pazarına taşınır (önce en pahalı boşluklar dolar) ve taşınan her küp için para kazanılır; bu son küpü de boşaltırsa karo çevrilir. Kömür madenleri en yüksek gelir artışını sağlar ama görece az ZP verir.
Demir İşleri (Iron Works)
Oyuncu başına 4 karo (çeşitli seviyeler). İnşa edildiğinde üzerine belirli sayıda demir küpü konur. Demir küpleri ağ bağlantısı gerektirmez; haritanın herhangi bir yerindeki demir işlerinden herhangi bir oyuncu tarafından kullanılabilir. Tüm küpleri tükendiğinde karo çevrilir ve sahibi gelir belirtecini ilerletir. Demir işleri inşa edildiğinde (pazar ticaret ikonuna bağlı olsun ya da olmasın) küpleri Demir Pazarına taşınabilir ve taşınan her küp için para kazanılır.
Liman (Port)
Oyuncu başına 8 karo (çeşitli seviyeler). Limanlar pamuk satışının temel parçasıdır: bir pamuk değirmeni bir limana satış yaptığında hem değirmen hem liman çevrilir. Ayrıca tüm liman karoları (çevrilmiş ya da değil) pazar ticaret ikonu taşır ve bu ikon Kömür Pazarına erişim ile Uzak Pamuk Pazarına satış için gereklidir. Limanlar Lancashire'a özgüdür; Birmingham'da liman yoktur.
Tersane (Shipyard)
Oyuncu başına 6 karo (çeşitli seviyeler). Tersaneler inşa edildiği anda otomatik olarak çevrilir; ayrı bir satış/aksiyon gerektirmez. Yüksek ZP sağlarlar ama doğrudan bir kaynak üretmezler. Kanal Döneminde tersane yalnızca Liverpool'a inşa edilebilir; diğer tersane konumları (Birkenhead, Barrow-in-Furness) yalnızca demiryolu bağlantısıyla erişildiği için Demiryolu Döneminde kullanılabilir. Tersaneler Lancashire'a özgüdür; Birmingham'da tersane yoktur.
Oyundaki iki temel kaynak Kömür ve Demir'dir. Bunlar hem oyuncu endüstrilerinden hem de ilgili pazardan (Coal Market / Iron Market) temin edilebilir. Not: Kömür ve demir küpleri yalnızca ilgili endüstri karosunun inşa edildiği aksiyon sırasında pazara satılır; sonraki turlarda pazara satılmaz.
Kömür (Coal)
Kömür, demiryolu bağlantıları ve bazı endüstri karolarını inşa etmek için gerekir. Kömür tüketmek için ilgili bağlantı/karo yerleştirildikten sonra bir kömür kaynağına bağlı olmalıdır. Önce ağına bağlı en yakın çevrilmemiş kömür madeninden (herhangi bir oyuncunun) ücretsiz alınır. Bağlı çevrilmemiş kömür madeni yoksa Kömür Pazarından en ucuz boşluktan başlayarak satın alınır; bunun için pazar ticaret ikonuna bağlı olmak gerekir. Kömür Pazarı tamamen boşsa kömür yine £5'e alınabilir. Tüketilen küpler Genel Rezerve döner. (Karşılaştırma: Birmingham'da kömür pazarının tavan fiyatı daha yüksektir; Lancashire'da boş pazardan kömür £5'e alınır.)
Demir (Iron)
Demir, Geliştirme aksiyonu ve bazı endüstri karolarını inşa etmek için gerekir. Kömürden farkı: demir tüketmek için ağ bağlantısı gerekmez. Herhangi bir çevrilmemiş demir işlerinden (herhangi bir oyuncunun, en yakın olması gerekmeksizin) ücretsiz alınır; birden fazla demir gerekiyorsa her biri farklı demir işlerinden alınabilir. Çevrilmemiş demir işleri yoksa Demir Pazarından en ucuz boşluktan başlayarak satın alınır; pazar boşsa demir £5'e alınabilir. Tüketilen küpler Genel Rezerve döner.
Üstüne İnşa Etme (Overbuilding)
Bazen mevcut bir endüstri karosunu, aynı türden daha yüksek seviyeli bir karoyla değiştirebilirsin (gerekli inşa maliyetlerini yine ödersin). Bu 'üstüne inşa' olarak bilinir: - Kendi karonun üzerine: HERHANGİ bir endüstri türünü, istediğin zaman üstüne inşa edebilirsin. Değiştirilen karonun üzerindeki demir/kömür küpleri Genel Rezerve döner. - Rakibin karosunun üzerine: YALNIZCA bir Kömür Madeni ya da Demir İşleri üzerine inşa edebilirsin ve bunun için o kaynak türünden (kömür ya da demir) tahtanın tamamında ve ilgili pazarda hiçbir küp kalmamış olmalıdır. Üstüne inşa edilen karo oyundan çıkar (kutuya döner, puan getirmez). Karosu üstüne inşa edilen oyuncu gelir veya ZP kaybetmez.
Kanal Dönemi, tüm oyuncular ellerindeki son kartları oynadığı raundun sonunda biter. Ardından her çağ sonunda olduğu gibi puanlama yapılır: 1. Bağlantı Karolarını Puanla: Her bağlantı karon için, bitişiğindeki iki konumda görünen her bağlantı ikonu başına 1 ZP kazan. Puanlanan bağlantı karoları tahtadan kaldırılır. 2. Çevrilmiş Endüstri Karolarını Puanla: Çevrilmiş (siyah yarısı görünen) endüstri karolarının sol alt köşesinde yazan ZP'yi kazan. Çevrilmemiş karolar puan getirmez. Kanal Dönemine özgü ek adımlar: 3. Eskiyen Endüstrileri Kaldır: Tahtadaki tüm seviye 1 endüstri karolarını (çevrilmiş olsun ya da olmasın) kutuya koy. Seviye 2 ve üzeri karolar tahtada kalır. 4. Uzak Pamuk Pazarını sıfırla: belirteci en üste al, iskarta ve çekme yığınındaki uzak pazar karolarını birleştirip karıştır. 5. Yeni Çekme Destesini hazırla: deste karosunun altındaki kartlarla tüm oyuncuların iskarta yığınlarını birleştirip karıştır; deste karosunu (Nathan Rothschild yüzü) altında oyuncu başına 2 kart kalacak şekilde yeniden yerleştir. Her oyuncu yeni bir el (8 kart) çeker ve Demiryolu Dönemi başlar. Demiryolu Döneminin farkları: - Yalnızca demiryolu bağlantıları kurulabilir (kanal kurulmaz). - Seviye 1 karolar inşa edilemez; yalnızca seviye 2 ve üzeri inşa edilir. - Bir konumda birden fazla endüstri karosu bulunabilir (Kanal Dönemindeki 'konum başına 1 karo' sınırı kalkar). - Son 4 raundda (çekme destesi tükendiğinde) kredi alınamaz.
Her raundun tur sırası, bir önceki raundda harcanan paraya göre belirlenir: en az harcayan ilk oynar. Böylece bir raundda az harcayarak sonraki raundda ilk oynama (ve pratikte arka arkaya iki tur yapma) avantajı elde edilebilir. Kredi almak harcama sayılmaz. Gelir: Her raundun sonunda gelir seviyeniz kadar para alırsınız (oyunun son raundu hariç). Endüstri karolarını çevirdikçe gelir belirteciniz ilerler; gelir seviyeniz negatifse para almak yerine ödersiniz. Not: Gelir seviyesi oyun sonunda ZP'ye çevrilmez; deneyimli oyuncular düşük gelirle bile kazanabilir.
Sık Sorulan Sorular
Lancashire'da ayrı bir joker/wild kart yoktur. Bunun yerine 'Çift Aksiyon İnşası' vardır: herhangi 2 kartı iskarta ederek onları 1 konum kartı gibi kullanıp istediğin bir konuma inşa edersin. Ancak bu, turundaki her iki aksiyonu birden tüketir (o turda başka bir şey yapamazsın), yine de mümkünse elini 2 kartla tamamlarsın. Karşılaştırma: Brass: Birmingham'da desteden çekilen ayrı joker (wild) kartlar vardır; 'Scout' aksiyonu ise iki 2018 baskısında da yoktur (yalnızca orijinal 2007 Brass'ta bulunuyordu).
Hayır. Tersaneler inşa edildiği anda otomatik olarak çevrilir; ayrı bir satış aksiyonu gerekmez ve yüksek ZP sağlarlar. Kanal Döneminde tersane yalnızca Liverpool'a inşa edilebilir, çünkü diğer tersane konumları (Birkenhead, Barrow-in-Furness) yalnızca demiryolu bağlantısıyla erişilir ve bu yüzden Demiryolu Döneminde kullanılabilir.
Uzak pazara satmak için pamuk değirmenin pazar ticaret ikonuna (tüm limanlarda ve tahta kenarındaki bazı konumlarda bulunur) bağlı olmalı ve Pamuk Talebi belirteci 'X' noktasında olmamalı. Satarken yığından en üstteki karoyu çevirir, belirteci karonun gösterdiği kadar ilerletir, belirtecin yeni konumunun yanındaki gelir ikonu kadar gelir kazanır ve pamuk değirmenini çevirip onun gelirini de alırsın. Uzak pazara satış doğrudan nakit değil GELİR (income) kazandırır. Belirteç 'X'e ulaşırsa o satış tamamlanmaz ve o dönemin geri kalanında kimse uzak pazara satamaz. Bu bir risk/şans mekanizmasıdır.
Evet. Pamuk satışında ağına bağlı herhangi bir oyuncunun çevrilmemiş limanını kullanabilirsin; rakip bunu reddedemez. Bu durumda hem senin pamuk değirmenin hem de rakibin limanı çevrilir ve limanın çevrilmesinden gelen gelir limanın SAHİBİNE gider. Çevrilmiş limanlar üzerinden geçerek daha uzaktaki çevrilmemiş limanlara da ulaşabilirsin.
Hayır. Kanal Döneminde bir konumda (şehir) yalnızca 1 kendi endüstri karonu bulundurabilirsin; o şehirde birden çok yuva olsa bile ikinci bir kendi karonu koyamazsın. Ancak başka oyuncular aynı şehre kendi karolarını koyabilir. Demiryolu Döneminde bu sınırlama kalkar: bir konumda birden fazla karo (senin karoların dahil) bulunabilir.
Lancashire'a özgü: Limanlar (Port), Tersaneler (Shipyard), Uzak Pamuk Pazarı mekanizması, oyun sonu kalan nakit için £10 = 1 ZP, boş kömür pazarından kömürün £5'e alınması, joker yerine Çift Aksiyon İnşası (herhangi 2 kartla), Demiryolu Döneminin son 4 raundunda kredi yasağı, üstüne inşa etme kuralı. Birmingham'a özgü: Bira Fabrikaları (Brewery), Çömlek İşleri (Pottery), Fabrikalar (Manufacturer), Tüccar karoları (Merchant), desteden çekilen joker (wild) kartlar, bira mekanizması (satış ve çift demiryolu için bira gerekir), daha yüksek kömür pazarı tavan fiyatı, oyun sonu kalan nakdin puanlanmaması, her zaman kredi alınabilmesi. (Not: 'Scout' aksiyonu iki 2018 baskısında da yoktur; yalnızca orijinal 2007 Brass'ta vardı.)
Evet, gelir belirtecin en düşük -£10 seviyesine kadar düşebilir; bir kredi seni bunun altına düşürecekse alamazsın. Negatif seviyedeyken raund sonunda gelir almak yerine o miktarı bankaya ödersin. Ek olarak, Demiryolu Döneminin son 4 raundunda (çekme destesi tükendiğinde) kredi alınamaz. Deste karosu Nathan Rothschild yüzü açık göründüğünde kredi alabileceğin son raundun geldiğini hatırlatır. Bu kredi yasağı Lancashire'a özgüdür; Birmingham'da her zaman kredi alınabilir.
İki durum vardır. Kendi karonun üzerine: istediğin zaman HERHANGİ bir kendi endüstrini, aynı türden daha yüksek seviyeli bir karoyla değiştirebilirsin (inşa maliyetini yine ödersin). Rakibin karosunun üzerine: yalnızca bir Kömür Madeni ya da Demir İşleri üzerine inşa edebilirsin ve bunun için o kaynak türünden (kömür ya da demir) tahtanın tamamında ve pazarında hiçbir küp kalmamış olması gerekir. Üstüne inşa edilen karo oyundan çıkar (puan getirmez) ve eski sahibi gelir/ZP kaybetmez.
Çevrilmiş seviye 1 karolar Kanal Dönemi puanlamasında ZP kazandırır. Ancak puanlamadan sonra tüm seviye 1 karolar (çevrilmiş olsun ya da olmasın) tahtadan kaldırılır; yani seviye 1 karoların ZP'sini yalnızca Kanal Döneminde alırsın. Puanlanan tüm bağlantı karoları da kaldırılır, böylece Demiryolu Dönemine ağ sıfırdan başlar. Buna karşılık seviye 2 ve üzeri karolar tahtada kalır ve ikinci çağ sonunda tekrar puanlanabilir.
Tur sırası, bir önceki raundda EN AZ para harcayan oyuncudan başlar. Bu, bir raundda az harcayarak sonraki raundda ilk oynayabilmen anlamına gelir; böylece pratikte arka arkaya iki tur oynama şansı elde edebilirsin. Bu 'arka arkaya tur' stratejisi kritik satış veya inşa hamlelerinde büyük avantaj sağlar. Kredi almak harcama sayılmadığı için tur sırasını etkilemez.
%2Fpic9503415.png)
