Makara, 4-10 kişilik bir kelime anlatma oyunudur. İki takım halinde oynanan oyun 3 turdan oluşur ve her turda aynı kelimeler farklı yöntemlerle anlatılır. İlk turda serbest anlatım, ikinci turda tek kelimeyle anlatım, üçüncü turda ise sessiz sinema (pantomim) ile anlatım yapılır. Turlar ilerledikçe zorluk artar, ancak aynı kelimeler tekrar kullanıldığı için hafıza avantaj sağlar. Kelime kartlarının zorluk derecelerine göre farklı puanları vardır. 3 tur sonunda en çok puanı toplayan takım kazanır.
Kelime Kartı (Word Card)
7 farklı kategoride toplam 250 kelime kartı. Her kartın üzerinde kelime, kategori simgesi, zorluk derecesi (1-3 yıldız) ve puan değeri (1-3 puan) bulunur.
Kum Saati (Timer)
1 dakikalık kum saati. Her oyuncunun anlatım süresi bu kum saatiyle ölçülür.
Puan Cetveli / Skor Kartı
Takım puanlarını kaydetmek için çift taraflı puan cetveli.
Kural Kitapçığı
Türkçe kural kitapçığı.
Her kelime kartının üzerinde zorluk derecesine göre puan değeri bulunur: - 1 Yıldız (Kolay): 1 puan - 2 Yıldız (Orta): 2 puan - 3 Yıldız (Zor): 3 puan Her turun sonunda, takımların o turda doğru tahmin ettikleri kartların puanları toplanır. 3 turun sonunda toplam puanı en yüksek olan takım kazanır. Puan Hesaplama Formülü: Takım Toplam Puanı = (1. Tur Puanları) + (2. Tur Puanları) + (3. Tur Puanları) Örnek: Bir takım 1. turda 18 puan, 2. turda 12 puan, 3. turda 15 puan topladıysa, toplam puanı 18 + 12 + 15 = 45 puandır.
Oyun, 3. turun sonunda (destedeki tüm kartlar tahmin edildiğinde veya kum saati bittikten sonra) sona erer. 3 tur tamamlandığında her iki takımın toplam puanları karşılaştırılır. Yüksek puanlı takım kazanır. Berabere Durumu: Eşit puan durumunda, 3. turda (en zor turda) daha fazla puan toplayan takım kazanır. Hala eşitlik varsa, tiebreaker turu oynanır: Her takımdan 1 oyuncu, 3 kartı pantomimle anlatır. Daha fazla doğru tahmin alan takım kazanır.
Oyun 3 turdan oluşur. Her turda ortak deste kullanılır ve deste bitene kadar takımlar sırayla oynar. Bir tur, destedeki tüm kartlar anlatılıp tahmin edildiğinde biter. Anlatılan kartlar tur boyunca bir kenara ayrılır (takımların puan yığını). Tur bittiğinde, tüm kartlar tekrar toplanır, karıştırılır ve bir sonraki tur için yeni ortak deste oluşturulur. Her turda anlatım kuralları değişir ve zorlaşır. Ancak aynı kelimeler kullanıldığı için, önceki turlarda duyulan kelimeler hafızadan avantaj sağlar.
Takımlar dönüşümlü olarak oynar. Her takımdan her seferinde 1 oyuncu anlatıcı olur. Anlatıcı, kum saati çevrildiğinde başlar ve 1 dakika boyunca desteden kart çekerek anlatmaya çalışır. Anlatıcı sırası: Takım içinde saat yönünde ilerler. Herkes sırasıyla anlatıcı olur.
İlk turda kelimeleri istediğin şekilde anlatabilirsin.
- Kelimenin kendisini veya kökenini söyleyemezsin. Örneğin: 'Araba' kelimesi için 'araba' veya 'arabalı' diyemezsin. - Bunun dışında herhangi bir açıklama, tanım, hikaye, ses efekti veya ipucu kullanabilirsin. - Vücut dilini ve jestleri de kullanabilirsin. - Birden fazla cümle kurabilirsin. - Takım arkadaşlarının doğru kelimeyi tahmin etmesi gerekir.
- Anlatıcı desteden 1 kart çeker, yüzüne bakar ve anlatmaya başlar. - Takım doğru tahmin ederse kart anlatıcının yanına (puan yığınına) konur ve yeni kart çekilir. - Pas geçme hakkı sınırsızdır: Bir kelimeyi anlatamıyorsan kartı destenin altına koyabilirsin. - Kum saati bittiğinde, anlatılmakta olan (tahmin edilememiş) kart destenin altına geri konur. - Deste tamamen biterse (tüm kartlar tahmin edilirse) tur sona erer.
İkinci turda kelimeleri anlatmak için sadece tek bir kelime söyleyebilirsin.
- Sadece 1 kelime söyleme hakkın var. Bu kelimeyi söyledikten sonra başka bir şey söyleyemezsin. - Kelimenin kendisini veya türevlerini söyleyemezsin. - Ses efektleri veya vücut dili KULLANILAMAZ (sadece sözel tek kelime). - Takım arkadaşların tek kelime ipucuyla doğru kelimeyi tahmin etmeye çalışır. - Eğer tahmin edemezlerse, farklı bir tek kelime söyleyebilirsin (ama her seferinde sadece 1 kelime). - İlk turda duyulan kelimeleri hatırlamak bu turda büyük avantaj sağlar.
- Birinci turla aynı kurallar geçerlidir: Doğru tahmin edilen kartlar puan yığınına, pas geçilen kartlar destenin altına gider. - Kum saati bittiğinde anlatılmakta olan kart destenin altına konur. - Deste bittiğinde tur sona erer.
Üçüncü turda kelimeleri anlatmak için sadece sessiz hareketler kullanabilirsin.
- Hiçbir ses çıkaramazsın (konuşma, fısıltı, ses efekti, mırıldanma yasak). - Sadece vücut hareketleri, jestler ve mimikler kullanabilirsin. - Dudak okumaya yönelik hareketler (dudaklarınla kelimeyi sessizce söylemek) YASAKTIR. - Nesnelere işaret edemezsin (ortamdaki bir şeyi göstermek yasak). - Önceki turlarda duyulan kelimeleri hatırlamak burada hayati önem taşır.
- Aynı kurallar geçerlidir: Doğru tahmin edilen kartlar puan yığınına, pas geçilenler destenin altına. - Kum saati bittiğinde anlatılmakta olan kart destenin altına konur. - Deste bittiğinde 3. tur ve oyun sona erer.
Oyun sırasında karşılaşabileceğin özel durumlar:
Anlatıcı, karşılaştığı herhangi bir kelimede pas geçebilir. Pas geçilen kart destenin altına konur ve sıradaki anlatıcı veya aynı anlatıcı (kum saati dolmadıysa) o kartla tekrar karşılaşabilir. Pas geçme hakkı sınırsızdır.
Kum saati tam olarak bittiğinde, eğer anlatıcı bir kartı anlatmaya başlamışsa ve takım o anda doğru tahmini söylüyorsa, hakem kararına bırakılır. Genel kural: kum saati bittikten sonraki tahminler geçersizdir.
Kelimenin doğru tahmin edilip edilmediği konusunda anlaşmazlık olursa, karşı takım hakem rolünü üstlenir. Çoğunluk kararı geçerlidir.
Hayır. Kelimenin kendisini, kökünü veya türevlerini söyleyemezsin. Örneğin kart 'Yüzme' ise 'yüzmek', 'yüzücü' veya 'yüz' (fiil anlamında) diyemezsin. Ancak tamamen farklı anlamlardaki aynı sesli kelimeler (örneğin 'yüz' sayı anlamında) kullanılabilir, bu tartışmalı durumlarda karşı takım karar verir.
Hayır, pas geçme hakkı sınırsızdır. Bir kelimeyi anlatamıyorsan kartı destenin altına koyup yeni kart çekebilirsin. Ancak pas geçmek zaman kaybettirir ve kum saatinin akmasını durdurmaz.
Her anlatım denemesinde sadece 1 kelime söyleyebilirsin. Takımın tahmin edemezse, aynı kart için farklı bir tek kelime söyleyebilirsin. Ancak her seferinde yalnızca 1 kelime hakkın var. Birleşik kelimeler (örneğin 'denizaltı') tartışmalı olabilir; genel kural olarak tek bir kavram ifade eden birleşik kelimeler kabul edilir.
Hayır, hiçbir ses çıkaramazsın. Konuşma, fısıldama, ses efekti, alkış, ayak vurma veya herhangi bir sesli eylem yasaktır. Sadece sessiz vücut hareketleri, jestler ve mimikler kullanılabilir.
Hayır, kum saati bittikten sonra yapılan tahminler geçersizdir. Kum saati bittiğinde anlatılmakta olan kart destenin altına geri konur. Tartışmalı durumlarda (tam biterken söylenen tahmin) karşı takım hakem olarak karar verir.
Elindeki 10 karttan 7 tanesini seçerken, kendin kolay anlatabileceğin kelimeleri tercih et. Ayrıca zorluk puanlarını da göz önünde bulundur: 3 yıldızlı kartlar daha fazla puan verir ama anlatması zordur. Dengeli bir seçim yapmak avantaj sağlar. Takım arkadaşlarının anlayabileceği kelimeleri seçmek de önemlidir.
Tek sayıda oyuncu varsa, bir takım 1 fazla oyuncuya sahip olur. Anlatım sırasında her oyuncu eşit sayıda tur anlatıcı olsun diye, fazla oyuncusu olan takımda bir oyuncu bir kez daha az anlatıcı olabilir. Alternatif olarak, fazla oyuncu her iki takım için de anlatıcı olmayan aktif tahmin edici olarak katılabilir.
250 kartın 7 kategoriye ayrıldığı oyunda, 1 kategori yetişkinlere yönelik (18+) kartlar içerir. Bu kartlar aile ortamında oynarken çıkarılabilir. Kalan 6 kategorideki yaklaşık 210 kart, tüm yaş grupları için uygundur.
Kum saati bittiğinde sadece mevcut anlatıcının süresi biter. Anlatılmakta olan kart destenin altına konur ve sıra karşı takıma geçer. Tur, destedeki TÜM kartlar tahmin edilene kadar devam eder. Her takımdan oyuncular sırayla anlatıcı olmaya devam eder.